Διακόπτης Επιλογής Ηχείων: (Α ή Β ή Α+Β)

Ο σκοπός των ακροδεκτών ‘’ Α’’ και ‘’Β ‘’ που συνήθως βρίσκονται σε ραδιοενισχυτές Hi-Fi (που ελέγχονται από διακόπτη Α , Β , Α+ Β ) είναι να επιτρέψουν τη σύνδεση δύο ζευγών ηχείων σε δύο διαφορετικές τοποθεσίες ... π.χ. το ένα ζεύγος στο δωμάτιο σας και το άλλο στο σαλόνι  ή στην αυλή…..

Κατά τη συνδεσμολογία, εκτός από την προσοχή σας στην αποφυγή βραχυκυκλώματος στα καλώδια, να ακολουθήσετε τις οδηγίες του κατασκευαστή για τη σύνθετη αντίσταση , το power rating των ηχείων και τη διατομή των καλωδίων.

Μπορείτε να συνδέσετε στον ενισχυτή όσα μεγάφωνα θέλετε αρκεί η ΟΛΙΚΗ τους σύνθετη αντίσταση να είναι αυτή που αναγράφει στο πίσω μέρος ο ενισχυτής (τα Ohm –συνήθως 4 , 8 , 16) λαμβάνοντας υπ’ όψη ότι ,τα watts (το Power Rating) όλων των μεγαφώνων είτε σε σειρά είτε παράλληλα προστίθενται .

Έστω ότι στα specs αναγράφει:

Power output: 70 watts per channel into 8Ω (stereo) ή 100watts per channel into 4Ω

Αυτή την τιμή έστω (πχ των 70 watts) σημαίνει ότι το ηχείο μπορεί να την χειριστεί υπό την προυπόθεση ότι ο ενισχυτής έχει την δυνατότητα να δώσει το απαιτούμενο ρεύμα γι αυτή την ισχύ.

Περισσότερα στο άρθρο: ‘’Οδηγός για Μεγάφωνα ‘’

Θα είστε ασφαλείς , αν και τα 2 ζευγάρια (στο Σύστημα ‘’Α’’ και ‘’Β’’) είναι 8 Ω ή 16Ω όπως αναλύεται και δείχνεται στη φωτογραφία.

Μαθηματικά  η ισχύς που απορροφάται από το ηχείο είναι  (W = V ** 2 / Ζ) έως ότου ο ενισχυτής να μη μπορεί πλέον να τη παραδώσει οπότε οδηγείται σε clipping .

Ο ενισχυτής απλώς παραδίνει ρεύμα ( Ι = V / Z ) ανάλογα με το Volume Control , και το αποτέλεσμα είναι ισχύς ( W = VΙ) . (Το επαναλαμβάνω, ότι οι ενισχυτές δεν ελέγχουν ισχύ αλλά τάση (το rms watts είναι λανθασμένος όρος. Ο σωστός όρος είναι rms Volts)

Μπορείτε λοιπόν να ακούτε τραγούδια σε δύο μέρη του σπιτιού , που σημαίνει ότι όταν επιλέγω Α + Β , θα είναι σε χαμηλότερη φουλ ένταση .

Με αλλαγή  από "Α ‘’ σε  ‘’Β’’ , τα ηχεία " Β " απλά είναι μια κατοπτρική εικόνα του σήματος πηγαίνει στα ηχεία "Α" . Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορείτε να ελέγξετε το Volume ανεξάρτητα.

• Εάν το speaker selector των ηχείων σας στερείται volume control, τότε σε όλα τα ζεύγη ηχείων θα ανεβαίνει ή θα κατεβαίνει ό ήχος κάθε φορά που η ένταση εξόδου του ενισχυτή ή δέκτη AV αλλάζει . 
• Δηλαδή δεν μπορείτε να αυξήσετε ή να μειώσετε την ένταση του ήχου για ένα ζευγάρι χωρίς να επηρεάζεται η ένταση του άλλου ζευγαριού .Αυτό μπορεί να είναι προβληματικό για την περίπτωση που τα ηχεία σας έχουν διαφορετικά  db SPL .

                                     

Αν τελικά διαθέτετε 2 ζεύγη ΟΜΟΙΩΝ ηχείων τότε μπορείτε να ελέγξετε και την ποιότητα του ήχου χρησιμοποιώντας  διαφορετικής  διατομής καλώδια  σε κάθε σύστημα και επιλέγοντας τη διατομή που πιστεύετε ότι αποδίδει καλύτερο ήχο!!  Συνήθως 14 – 16 gauge (όσο μικρότερος ο αριθμός τόσο μεγαλύτερη η διατομή)

Περισσότερες πληροφορίες για τα audio καλώδια δείτε στο άρθρο:

‘’ Καλώδια μεταφοράς Αναλογικών Σημάτων Audio’’

Έχουν γραφτεί 100άδες άρθρα για τα καλώδια ηχείων στα Hi-Fi (και μάλιστα με αρνητικούς & προσβλητικούς τίτλους  όπως: ‘’ Fool’s bi -amping ‘’, ‘’φύκια για μεταξωτές κορδέλες’’….) κι ο καθένας έχει την άποψη του…..

Με τον ανωτέρω τρόπο μπορείτε υποκειμενικά να ‘’μετρήσετε’’ όλα τα καλώδια που διαθέτετε . 

Καλώδια Τροφοδοσίας και Ποιότητα Ήχου

Όταν κάποιος καλοπροαίρετα ρωτάει αν τα καλώδια τροφοδοσίας επηρεάζουν την ποιότητα του ήχου  μετά ακολουθούν Ομηρικοί ‘’καυγάδες’’ και πάντα υπάρχουν δύο απόψεις.
Αυτή η δυσπιστία στην ποιότητα καλωδίων ρεύματος, πολύμπριζων, πριζών,φις... καλλιεργείται εντέχνως και πρωτίστως από τους κατασκευαστές ,τους αντιπροσώπους και πωλητές τους.
Έτσι υποστηρίζεται ότι τα 1-2 μέτρα καλωδίου, που μεταφέρουν την τάση των 220V, η οποία σ’ όλες τις σημερινές συσκευές μετασχηματίζεται σε πολύ χαμηλή και ανορθώνεται είτε εντός είτε εκτός της συσκευής, θα επιφέρει βελτίωση στις επιδόσεις της συσκευής!!!!! Ομοίως και για τα πολύμπριζα , πρίζες , φις…ότι θα δώσουν τον τέλειο ήχο!!!
Σαν ηλεκτρονικός με 45 έτη εμπειρία και ερασιτέχνης μουσικός εκφράζω  τη δική μου άποψη που είναι: Δεν θα υπάρχει πρόβλημα αρκεί :

• Το καλώδιο τροφοδοσίας του πολύμπριζου να είναι σωστής διατομής και πολύκλωνο, για να είναι εύκαμπτο και με μεγαλύτερη αντοχή σε μηχανική καταπόνηση άρα ευκολοχρησιμοποιήσιμο. Φυσικά αν θέλετε χρησιμοποιήστε μονόκλωνο αν η εγκατάσταση της συσκευής είναι σταθερή (εξ’ άλλου η όλη εντοιχισμένη εγκατάσταση στο σπίτι σου είναι με μονόκλωνο)
• Το φις να είναι καθαρό , αν όχι το καθαρίζουμε με λεπτό σύρμα κατσαρόλας
• Το καλώδιο τροφοδοσίας να είναι σφιχτά βιδωμένο στις λάμες του πολύμπριζου(Θα σύστηνα κάποιο πολύμπριζο χωρίς διακόπτη )
•  Αν στο καλώδιο αναγράφεται το AWG διατομής (σημαίνει ότι είναι σίγουρα πιστοποιημένο)
•  Αν διαθέτει φίλτρο θα δείτε διαφορά στον ήχο αν έχετε παρεμβολές (πχ αν κοντά στην οικία σου εκπέμπει σταθμός Radio , TV…). Κυρίως όμως θα επηρεάζονται τα άλλα καλώδια (εισόδου/εξόδου)
•  Οι διάφορες συσκευές που συλλειτουργούν να τροφοδοτούνται από την ίδια παροχή (την ίδια πρίζα με ένα μόνο πολύμπριζο πολλών πριζών αντί 2 ή 3 πολύμπριζων λίγων πριζών)
• ΕΙΔΗ ΦΙΣ ΚΑΙ ΠΡΙΖΩΝ σ’ όλο τον κόσμο . Πολύ χρήσιμες πληροφορίες αν πρόκειται να ταξιδέψετε . Οι αντάπτορες πολλές φορές (κινέζικοι) αν είναι χαλαροί εγκυμονούν και κίνδυνο.

Ο βόμβος από τέτοιες κακές γειώσεις μοιάζει μ’ αυτόν που ακούγεται στο video μου και απλά πρέπει να διαχωρίσετε αν οφείλεται σε κακές επαφές γειώσεων στην πρίζα , πολύμπριζο (εύκολο αφού τροφοδοτήσουμε από άλλη πρίζα ή πολύμπριζο) ή σε κακές επαφές σε καλώδια της συσκευής ή του μουσικού οργάνου ή σε κύκλωμα στην ίδια τη συσκευή.

Με τα ανωτέρω ξεκαθαρίζω  τη θέση μου σαν  ηλεκτρονικός ,χωρίς καμιά προσπάθεια να ισοπεδώσω αυτούς που επιδιώκουν  να πετύχουν κάτι το καλύτερο ποιοτικά, αλλά και να πείσω ότι και με κοινά φτηνά εξαρτήματα (ασφαλειοδιακόπτη πίνακος τροφοδοσίας,εντοιχισμένα καλώδια, καλώδιο συσκευής - μπρίζα τοίχου - πολυμπριζο, φις συσκευής ) πετυχαίνετε  κάτι εξ’ ίσου καλό ή και κακό αν δεν ισχύουν τα ανωτέρω αναφερόμενα .

Το θέμα της γείωσης της οικίας είναι σημαντικό. Ρίξτε μια ματιά και στις ενότητες 3 – 8 του άρθρου:’’ Γενικά για Γειώσεις & ειδικότερα για γειώσεις Audio’’.

Στην πράξη πιθανόν να υπάρχει και μεταξύ της γείωσης και του ουδετέρου κάποια μικρή τάση, ανάλογα με τις συσκευές του σπιτιού που βρίσκονται σε χρήση την συγκεκριμένη στιγμή (πχ 1volt διαφορά) στην περίπτωση που έχετε πολλά φορτία αναμμένα - ειδικά επαγωγικά (ψυγεία , μοτέρς..).
Η διαφορά αυτή θα είναι η πτώση τάσης στον ουδέτερο από τον πίνακα μέχρι το ρολόι. Οπότε εξαρτάται από το φορτίο, τη διατομή και το μήκος της γραμμής – κανονικά δεν πρέπει να υπάρχει ούτε mV διαφορά τάσης μεταξύ ουδέτερου και γείωσης – δηλαδή να είναι ΠΑΝΤΑ 0Volts (αυτό όμως είναι θέμα για ειδικούς).

Όμως εμφανή διαφορά στον ποιοτικό ήχο θα την πετύχετε με:

•  σωστή γείωση, 
• το σωστό ταίριασμα impedance & Power Rating (Πχ σ' έναν ενισχυτή των 20W/channel /4 Ohm, αν συνδέσουμε ηχεία πχ των 60W /channel /4 Ohm τότε θα αναγκαστικά θα τον υπεροδηγήσουμε  αφού δεν θα μπορέσει να δώσει την απαιτούμενη από τα ηχεία ισχύ και αν ο ενισχυτής δεν διαθέτει θερμική προστασία  θα προξενήσει ζημιά στα κυκλώματα της βαθμίδας ενίσχυσης) , 
• τη σωστή THD του ενισχυτή , 
• τη σωστή εγκατάσταση των ηχείων,
•   τα cabinets των ηχείων, το είδος των ηχείων (κοινά, ηλεκτροστατικά… ) ,
•  το SPL του ηχείου, 
• το πόσα χρόνια έχετε τα ηχεία σας (με την πάροδο του χρόνου κάποια χαρακτηριστικά – κώνος..-αλλοιώνονται) ,
•  το crossover  (παθητικό , ενεργητικό,  και παραμετροποιημένο) 
• ακόμα και πως έγινε το mastering του CD από τον ειδικό ηχολήπτη ή αν είναι wav , mp3 κατεβασμένο από το Youtube (άρα ερασιτεχνική ηχοληψία) από FM ραδιοσταθμούς με εύρος το πολύ μέχρι 15KHz….

Για τα ανωτέρω λοιπόν ναι να πληρώσετε για το καλύτερο .

Απαιτείται λοιπόν ψάξιμο, μεράκι, βασικές γνώσεις ηλεκτροτεχνίας αλλά και πάλι ότι και να πάρεις πάλι θα αναζητάς κάτι καλύτερο. Είναι στη φύση του ανθρώπου να κυνηγά το τέλειο. (Κι επειδή τα αυτιά μας έχουν λογαριθμική απόκριση και επειδή υπάρχουν ‘’αυτιά εκπαιδευμένα και μη) με blind test πάλι θα υπάρχουν διαφορές.   

Η πεποίθηση μου λοιπόν είναι ότι δεν χρειάζεται τόσο ψίρισμα σε θέματα καλωδίων τροφοδοσίας.
Αναρωτηθείτε αν στις εκθέσεις επαγγελματικών ηχοσυστημάτων, που κατ’ έτος πραγματοποιούνται, αν κάποια επώνυμη εταιρεία θα τολμούσε να αναφέρει ή να διαφημίσει ότι το Hi Fi της αναβαθμίζεται ποιοτικά απλά αγοράζοντας τέτοια προϊόντα.

Πως είναι δυνατόν ένα πανάκριβο καλώδιο τροφοδοσίας του 1 μέτρου με το ακριβότερο φις και την ακριβότερη πρίζα να κάνει τη διαφορά στην ποιότητα του ήχου όταν από την πρίζα μέχρι τον πίνακα σας το καλώδιο πχ των 10 μέτρων είναι ένα κοινό φθηνό (σύμφωνα βέβαια με τον κανονισμό εσωτερικών ηλεκτρικών εγκαταστάσεων), από τον πίνακα μας μέχρι την κολώνα της ΔΕΗ ομοίως και από τις κολώνες μέχρι το εργοστάσιο ΔΕΗ ή Υποσταθμό ομοίως;

Θα πληρώνατε παραπάνω να αλλάξετε έστω  αυτό το 10 μέτρων κοινό καλώδιο από την συγκεκριμένη πρίζα μέχρι τον πίνακα σας με ένα διαφημιζόμενο πανάκριβο;

Το ‘’σύστημα’’ (Ασφαλειοδιακόπτης πίνακος , καλώδιο- -μπρίζα- πολυμπριζο) δεν μεταφέρει κάποιο ηχητικό σήμα και αν τηρούνται τα ανωτέρω περιγραφέντα δεν θα αντιμετωπίσετε πρόβλημα ποιότητας στον ήχο απ’ αυτά.

Υπάρχει κάποια έστω και μη γνωστή εταιρεία κατασκευής Hi-Fi που να ισχυρίζεται ότι κάτι από το αναφερόμενο ‘’σύστημα’’ μπορεί να βελτιστοποιήσει την ποιότητα ήχου της συσκευής της;

Διακόπτης Υδραργύρου

Διακόπτης Υδραργύρου

Τον συνάντησα σε πομποδέκτη του 1956 σε Μικροκυματική Ζεύξη του ΟΤΕ με λυχνίες εξόδου ''Φάρος''.

Όταν το μηχάνημα είναι σβηστό και οι λυχνίες κρύες τότε ταυτόχρονη εφαρμογή τάσης στα νήματα και ανόδους τον λυχνιών μειώνει τη διάρκεια ζωής τους.

Έτσι ένας χρονοδιακόπτης ,της τότε εποχής, για παροχή υψηλών τάσεων (πάνω από 2000V DC ) στις ανόδους των λυχνιών , έκλεινε αλλά μετά παρέλευση ενός λεπτού ή και περισσότερο από την εφαρμογή τάσεων στα νήματα (6,3 V AC)  

Ήταν  με αμπούλα υδραργύρου όπως παρακάτω:

Μου είχε κάνει εντύπωση περισσότερο το μηχανικό κύκλωμα που έστρεφε την αμπούλα από οριζόντια θέση (OFF) σε μια θέση υπό γωνία (ON) .
Ήταν ένας ηλεκτρομαγνήτης ΟΝ_ΟFF με γρανάζια που όταν δεν υπήρχε ΔΕΗ η αμπούλα επ’ αυτού ήταν σε οριζόντια θέση και όταν ερχόταν η ΔΕΗ ‘’κούρδιζε’’ μέχρι να έρθει σε μια γωνία και ο υδράργυρος να κάνει επαφή στους 2 ακροδέκτες.

Άλλες χρήσεις του διακόπτης Υδραργύρου ΕΔΩ:

No Break τροφοδοσία την εποχή των λυχνιών

Ένα ενδιαφέρον θέμα για το πώς την εποχή των λυχνιών εξασφαλίζονταν το NO-BREAK τουλάχιστον στις πολύ σημαντικές υπηρεσίες.

Μέχρι το 1985 ο ΟΤΕ είχε εν λειτουργία Μικροκυματικές Ραδιοζεύξεις (Με κεραίες μεγάλης διαμέτρου - τα παραβολικά ‘’πιάτα’’  στους πυλώνες στις κορυφές βουνών ).

Τα μηχανήματα πριν την ανακάλυψη των τρανζίστορς (κορύφωση το 1956) δούλευαν με λυχνίες οι απαιτούμενες τάσεις των οποίων δινόταν με τροφοδοτικά 220V AC με μετασχηματιστές (τάσεις 6,3 V για τα νήματα και υψηλές τάσεις χιλιάδων volts για τις ανόδους ).

Πολλά μηχανήματα που εξυπηρετούσαν σημαντικούς σκοπούς (πχ τηλεπικοινωνίες με κρίσιμες ζεύξεις – Πχ διασύνδεση Κρήτης – Ρόδου – Σύρου με Αθήνα με πολλούς ενδιάμεσους αναμεταδότες ) απαιτούσαν παροχή τροφοδοσίας NO-BREAK. (Για το λόγο αυτό οι σταθμοί αυτοί απαιτούσαν 2πλο βάρδια 24ωρης επίβλεψης. Να γιατί χαθήκαν τόσες θέσεις εργασίας).

Σήμερα που όλα τα μηχανήματα είναι στερεάς κατάστασης τροφοδοτούνται με 48 Volts DC από ένα δωμάτιο με μπαταρίες πολλών αμπερωρίων που μπορούν να τροφοδοτήσουν τα σύγχρονα ψηφιακά μηχανήματα ακόμα και για μέρες μετά από βλάβη της μηχανής για τη φόρτιση τους (Με τα φωτοβολταϊκά λύθηκε και αυτό το πρόβλημα και η μηχανή σπάνια λειτουργεί).

Τότε τα μηχανήματα ήταν παροχής 220V AC και μέχρι να εκκινήσει η Diesel μηχανή , ακόμα και αυτόματα, και μέχρι να αποκτήσει τις κατάλληλες στροφές (για να παράξει η γεννήτρια τη σωστή συχνότητα) υπήρχε τουλάχιστον 30 sec διακοπή (Break) και μέχρι να ξαναανάψουν τα νήματα και να δοθούν οι υψηλές τάσεις στις ανόδους άλλα 30 secs.

Αν δε οι διακοπές ΔΕΗ ήταν συχνές αυτός ήταν και ο μεγαλύτερος εχθρός για τη ζωή των λυχνιών.

Σε τέτοιους σημαντικούς σταθμούς ο ΟΤΕ είχε εγκαταστήσει το λεγόμενο σύστημα NO-BREAK:Κάτι παρόμοιο με το της φωτογραφίας.

Dynamic power

Dynamic power (μπορεί ανάλογα με την εταιρεία να είναι ή μεγαλύτερη ή μικρότερη από την peak. Συνήθως έχει 2πλάσια τιμή. Πχ 130 wpc dynamic, 80 wpc RMS) και peak power χρησιμοποιούνται από διάφορες εταιρείες αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις είναι όροι συνώνυμοι .

Η Dynamic power είναι ένα test ικανότητας του ενισχυτή να πάει πιο πέρα ​​απ’ τη συνεχή ισχύ RMS για ένα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Δεν μιλάμε για λεπτά ή ακόμα και δευτερόλεπτα αλλά για msecs. Πχ όταν ένα μουσικό peak, όπως πχ το χτύπημα κύμβαλου διαρκεί για πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Η Δυναμική ισχύς συνήθως μετριέται σε φορτίο των 2, 4, 6,8 ohm. Για τη μέτρηση της Dynamic power, ο ενισχυτής τροφοδοτείται με ένα σήμα 1000 Hz για 20 msecs  και στη συνέχεια αφήνεται  να ηρεμήσει για 480 msecs. Εν συνεχεία ανεβάζουμε το volume του ενισχυτή μέχρις να φτάσει στο σημείο clipping. Σ’ αυτό το σημείο, ο ενισχυτής έχει φτάσει στιγμιαία στο peak  του.

Όπως και η συνεχής ισχύς (rms), η δυναμική ισχύς εκφράζεται σε watts. Αν επιχειρήσετε συνεχόμενα τέτοια peaks (ειδικά αν δεν αντέχει το τροφοδοτικό του) ο ενισχυτής είτε θα μεταβεί, αν έχει τέτοιο κύκλωμα,  σε κατάσταση προστασίας ή αλλιώς θα προκληθεί βλάβη.

Άρα η Dynamic Power είναι ένα μέτρο για το τι μπορεί να κάνει ο ενισχυτής όταν βρίσκεται σε κατάσταση όπου παράγει πραγματική μουσική (σε ένα δυναμικό φορτίο - μεγάφωνο) και όχι σταθερό τόνο των 1000 Hz.

Η Dynamic Power επομένως εκφράζει μια εκτίμηση για το πως ένας ενισχυτής μπορεί να χειριστεί οποιοδήποτε αριθμό ακουστικών συχνοτήτων ταυτόχρονα σε μια μεταβαλλόμενη σύνθετη αντίσταση (καθώς το κάθε μεγάφωνο – επαγωγικό φορτίο-  έχει, κάθε φορά, διαφορετική σύνθετη αντίσταση, ανάλογα με τη συχνότητα που εφαρμόζεται.

port-plugs system

Το port-plugs system το έχω ακουστά αλλά δεν έχω εμπειρία .

Μπορείτε να προμηθευτείτε τέτοια plugs (πχ ΕΔΩ : )και να τα προσθετοαφαιρείτε αφήνοντας τα κάθε φορά για αρκετές ακροάσεις στα ηχεία σας μέχρι να πάρετε τον ήχο  που θα σας αρέσει (εξάρτηση από τις διαστάσεις του δωματίου αλλά και του προσωπικού γούστου). 

Η χρησιμότητα τους με απλά λόγια είναι:

Αν λόγω μικρού δωματίου έχετε ηχεία στις γωνιές πιθανόν από κάποιο να έχετε υπερβολικά μπάσα λόγω ανακλάσεων και να μη μπορείτε να λύσετε το πρόβλημα. Μια λύση τότε είναι το port-plugs system. 

Η γνώμη μου όμως είναι ότι το ίδιο θα πετύχετε 99% και με ρύθμιση του EQ για τα μπάσα

Όμως δεν έχω εμπειρία και δεν ξέρω αν η μεγάλη διαφορά τιμής , από κάποια με τοποθετημένα από ''μάνα'' port-plugs systems θα έχουν κάποιο καλύτερο πρακτικό αποτέλεσμα. Πιθανόν κάτι να κάνουν.

Ένα καλό άρθρο για την τοποθέτηση και τις ανακλάσεις των ηχείων σε γωνιές 

''Speaker Placement and Reflections from Nearby Walls '': ΕΔΩ :

Αν έχετε κάποια εμπειρία  ενημερώστε μας με ένα σχόλιο.

Servo Balanced εισόδων και εξόδων

GQX Equalizers: ‘’A servo-balanced output stage simulates a true transformer output to allow interfacing with virtually any type of load’’.